Đau thắt lưng hay còn gọi là đau lưng vùng thấp (Low back pain) là hội chứng do đau khu trú trong khoảng từ ngang mức L1 đến nếp lằn mông (có thể ở một bên hoặc cả hai bên), đây là một hội chứng xương khớp hay gặp nhất trong thực hành lâm sàng. Khoảng 65-80% những người trưởng thành trong cộng đồng có đau cột sống thắt lưng (CSTL) cấp tính hoặc từng đợt một vài lần trong cuộc đời.
Nguyên nhân và triệu chứng đau đắt lưng
1. Nguyên nhân đau thắt lưng
Đau thắt lưng do nguyên nhân cơ học là nguyên nhân phổ biến gây đau thắt lưng: do căng giãn cơ, dây chằng cạnh cột sống quá mức; thoái hóa đĩa đệm cột sống; thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng; trượt thân đốt sống, dị dạng thân đốt sống (cùng hóa thắt lưng 5, thắt lưng hóa cùng 1…), loãng xương nguyên phát… Loại này diễn biến lành tính, chiếm 90% số trường hợp đau CSTL.
Đau thắt lưng do một bệnh toàn thân (Đau thắt lưng là triệu chứng của một bệnh khác): Đau cột sống thắt lưng là triệu chứng của một trong các bệnh khớp mạn tính (viêm cột sống dính khớp, viêm khớp dạng thấp, loãng xương); hoặc tổn thương tại cột sống do nguyên nhân nhiễm khuẩn (viêm đĩa đệm đốt sống do vi khuẩn lao hoặc vi khuẩn sinh mủ); do ung thư; do các nguyên nhân khác (sỏi thận, loét hành tá tràng, bệnh lý động mạch chủ bụng, u xơ tuyến tiền liệt…), tổn thương cột sống do chấn thương…

2. Triệu chứng đau thắt lưng
Đau cột sống thắt lưng do căng giãn dây chằng quá mức: đau xuất hiện đột ngột sau bê vật nặng, sau hoạt động sai tư thế (lao động chân tay kéo dài, đi guốc cao gót…), rung xóc do đi xe đường dài, sau nhiễm lạnh hoặc sau một cử động đột ngột. Đau thường kèm theo co cứng khối cơ cạnh cột sống, tư thế cột sống bị lệch vẹo mất đường cong sinh lý.
Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng: thường có biểu hiện của đau thần kinh tọa. Người bệnh đau lan từ cột sống thắt lưng lan xuống mông, phía sau ngoài đùi, mặt trước bên cẳng chân, mắt cá ngoài, qua mu chân tới ngón I nếu bị chèn ép ở L5. Nếu tổn thương ở S1, đau lan xuống mặt sau đùi, cẳng chân, gân Achille, mắt cá ngoài qua bờ ngoài gan chân tới ngón V. Đôi khi có rối loạn cảm giác nông: cảm giác tê bì, kiến bò, kim châm… dấu hiệu giật dây chuông dương tính, dấu hiệu Lasegue dương tính.
Trường hợp có chèn ép nặng người bệnh có thể có rối loạn cơ tròn. Phản xạ gân xương chi dưới thường giảm hoặc mất, có thể có teo cơ đùi và cẳng chân nếu đau kéo dài.
Các trường hợp này đau tại vùng thắt lưng có tính chất cơ học: Đau khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi; XQ có hình ảnh bình thường, thoái hóa hoặc loãng xương, nếu nghi ngờ thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng thì chụp MRI cột sống thắt lưng. Xét nghiệm máu không có gì đặc biệt.
rong trường hợp đau cột sống thắt lưng là triệu chứng của một bệnh toàn thân, người bệnh thường có các triệu chứng khác kèm theo như: sốt, dấu hiệu nhiễm trùng thường gặp do nguyên nhân nhiễm khuẩn; gầy, sút cân nhanh, đau ngày càng tăng, không đáp ứng với các thuốc chống viêm giảm đau thông thường là các triệu chứng gợi ý nguyên nhân của bệnh ung thư; trường hợp đau thắt lưng dữ dội ngày càng tăng kèm theo dấu hiệu sốc (shock), da xanh thiếu máu nên nghi ngờ phình tách động mạch chủ bụng…
Khi có dấu hiệu chỉ điểm của một bệnh toàn thân liên quan đến đau vùng thắt lưng, ngoài chụp XQ, MRI hoặc CT phải làm các xét nghiệm máu khác để chẩn đoán như công thức máu, bilan viêm, bilan lao, bilan đa u tủy xương, bilan ung thư để chẩn đoán.
Một số các trường hợp có nguyên nhân do tâm lý: dấu hiệu đau thắt lưng xuất hiện sau các stress do áp lực của tâm lý hoặc lao động thể lực quá sức, sau đó chuyển thành đau thắt lưng mạn tính dai dẳng. Tuy nhiên, thầy thuốc cần loại trừ các bệnh thực thể gây đau thắt lưng trước khi chẩn đoán đau do nguyên nhân tâm lý.

Cách điều trị đau thắt lưng và phương pháp hỗ trợ tại nhà
1. Nguyên tắc điều trị đau thắt lưng
- Điều trị theo nguyên nhân (thường gặp nhất là thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng).
- Giảm đau và phục hồi vận động nhanh.
- Điều trị nội khoa với những trường hợp nhẹ và vừa.
- Can thiệp ngoại khoa khi có những biến chứng liên quan đến vận động, cảm giác.
- Đau thần kinh tọa do nguyên nhân ác tính: điều trị giải ép cột sống kết hợp điều trị chuyên khoa.
2. Phương pháp hỗ trợ tại nhà
Để hỗ trợ cho việc giảm đau vùng thắt lưng bạn có thể tham khảo sử dụng các dòng máy massage chuyên dụng vùng thắt lưng để cải thiện tình trạng khi bị đau.
2.1 Máy massage thắt lưng MEDIMAS LM01 Pro
- Máy massage thắt lưng MEDIMAS LM-01 Pro sử dụng công nghệ TENS là phương pháp giảm đau không xâm lấn, sử dụng dòng điện nhẹ để kích thích thần kinh cảm giác, ngăn truyền tín hiệu đau, giảm đau cấp và mãn tính. Không có tác dụng phụ nên rất được ưa chuộng. Công nghệ TENS và EMS giúp thư giãn cơ, giảm đau và làm dịu hệ thần kinh.
- Máy phát xung nhỏ tích hợp trong thiết bị gửi xung điện đến tủy sống, làm nhiễu tín hiệu đau, kích thích đầu dây thần kinh, hỗ trợ các mô cơ và hệ thần kinh bị căng thẳng. Đây là phương phát rất hiệu quả khi sử dụng.
- Máy massage lưng MEDIAMS được điều khiển bằng chip, hai mô-tơ công suất cao (3000 vòng/phút) cung cấp chức năng massage rung, giúp thư giãn cơ bắp và cải thiện lưu thông máu.
- Ngoài ra, thiết bị trang bị 5 nam châm hỗ trợ bảo dưỡng cơ thể. Cung cấp 4 mức điều chỉnh nhiệt độ, phù hợp với sở thích cá nhân và cung cấp nhiệt trị liệu dễ chịu cho vùng cổ, lưng đau nhức.
- Nhiệt trị liệu giúp thư giãn vùng eo, thúc đẩy tuần hoàn máu và tán huyết ứ. Thiết bị cung cấp 3 mức nhiệt độ điều chỉnh được từ 38 độ C đến 42 độ C.

2.2 Máy massage thắt lưng Lumbar
- Máy massage thắt lưng Lumbar Fujita dùng bơm hơi đẩy cao để kéo dãn cột sống lưng, làm cho khoảng cách giữa hai đốt sống được giãn ra, giảm lực tỳ đè lên đĩa đệm từ đó giảm đau hiệu quả. Đây là phương pháp ưu việt được sử dụng nhiều tại các bệnh viện hiện nay.
- Máy sinh ra nhiệt độ từ 45 đến 65 độ C để làm nóng vùng lưng, làm mềm, dãn các cơ, lưu thông khí huyết tạo cảm giác dễ chịu và giảm đau nhanh chóng. Đây là phương pháp Nhiệt trị liệu được sử dụng rộng rãi trong Đông Y.
- Máy mát xa thắt lưng Lumbar Fujita chiếu tia hồng ngoại để trị liệu các bệnh đau cơ, xương khớp. Phương pháp này được sử dụng trong y học giúp giảm đau lưng, chống co cứng cơ, làm giãn mạch, tăng chuyển hóa. Đèn LED có tác dụng chống nhiễm khuẩn và chống viêm rất tốt.
- Máy rung nhiều chế độ khác nhau với tần số rung lớn tạo cảm giác như được mát xa thư giãn rất dễ chịu, đồng thời kết hợp các chức năng bơm hơi kéo giãn, chiếu ánh sáng hồng ngoại và sinh nhiệt làm nóng vùng lưng. Khi đó lực rung sẽ tác động vào đĩa đệm làm cho đĩa đệm dần phục hồi trờ về ví trí tự nhiên, nhờ đó cơn đau giảm đi nhanh chóng.
- Máy massage lưng Lumbar Fujita còn tạo ra xung điện từ để điều trị các cơn đau nhức, giảm đau mỏi lưng. Dòng điện xung có tác dụng tăng tuần hoàn, kích thích mạch máu và phục hồi cơ vùng lưng, giảm đau mỏi lưng do ức chế truyền dẫn cảm giác.


